Ακάθιστος Ύμνος

Αγαπητοί φίλοι

Οι εκκλησίες (όπως και τα σχολεία) δεν λειτουργούν κανονικά, σε μια προσπάθεια να μειωθεί η εξάπλωση του ιού που έχει σκορπίσει το θάνατο σε όλη τη γη. Όμως δεν έχουν σταματήσει να γίνονται θρησκευτικές τελετές χωρίς την παρουσία πολλών πιστών. Έτσι, απόψε οι Ορθόδοξοι Χριστιανοί μπορούν να παρακολουθήσουν από απόσταση -με τη βοήθεια των τηλεοράσεων- την ειδική απογευματινή λειτουργία που ονομάζεται «Ακάθιστος  Ύμνος» ή «Χαιρετισμοί εις την Υπεραγίαν Θεοτόκον».

Τι είναι ο Ακάθιστος Ύμνος

Πρόκειται για έναν ύμνο προς την Παναγία μητέρα του Χριστού. Η ονομασία «ακάθιστος» προέρχεται από το ότι στη διάρκεια του ύμνου όλοι οι πιστοί μένουν ακάθιστοι (σε όρθια θέση, χωρίς να κάθονται σε καρέκλα). Αποτελείται από 24 στροφές (ονομάζονται «οίκοι») που οι πρώτοι στίχοι τους σχηματίζουν ακροστιχίδα σε αλφαβητική σειρά από το Α ως το Ω: πχ 1 Άγγελος πρωτοψάλτης… 2. Βλέπουσα η Αγία…,…24.Ω΄πανύμνητε Μήτερ…). Η ονομασία «Χαιρετισμοί» προέρχεται από τη λέξη «Χαίρε» που επαναλαμβάνει ο ιερέας και οι ψάλτες.

Η ειδική αυτή λειτουργία ακούγεται τις πέντε πρώτες Παρασκευές της Μεγάλης Τεσσαρακοστής: τις πρώτες τέσσερις τμηματικά, ενώ την 5η Παρασκευή (όπως απόψε) ακούγεται ολόκληρος. Ανάμεσα σ’αυτές τις 24 στροφές, επαναλαμβάνεται (σαν «Ρεφαρίν») μια ακόμη στροφή, ο ύμνος «Τη Υπερμάχω» (στην εκκλησιαστική γλώσσα ονομάζεται «Κοντάκιον», από τη λέξη κοντός = σύντομος) ο οποίος αποτελεί μία περίληψη του θρησκευτικού θέματος που εορτάζεται. Το κείμενο του ύμνου, μαζί με μια σύντομη μετάφραση  μπορούμε να διαβάσουμε στη σελίδα «Φροντιστήριο Εκκλησιαστικής Υμνωδίας».

Πότε, από ποιον και γιατί γράφτηκε ο Ακάθιστος Ύμνος

Δεν είναι βέβαιο πότε ακριβώς και από ποιον γράφτηκε ο Ύμνος. Η εκκλησιαστική παράδοση, λέει ότι γράφτηκε σε μια βραδιά (πράγμα απίστευτο) στην Κωνσταντινούπολη το έτος 626 μ.Χ. Ο αυτοκράτορας Ηράκλειος, έχοντας μαζί του το μεγαλύτερο τμήμα του βυζαντινού στρατού, βρίσκονταν σε εκστρατεία κατά των Περσών, ενός παλαιού εχθρού του ελληνισμού. Την απουσία του στρατού της Κωνσταντινούπολης, την πληροφορήθηκαν οι Άβαροι και άρχισαν σκληρή πολιορκία της Πόλης, χωρίς τελικά να καταφέρουν να την πάρουν. Το γεγονός αυτό, οι κάτοικοι το απέδωσαν σε θαύμα της Παναγίας, που σαν ανίκητος (υπέρμαχος) στρατηγός, τους βοήθησε σ΄αυτή τη δύσκολη στιγμή. Για να ευχαριστήσουν λοιπόν την προστάτιδά τους, έμειναν άγρυπνοι και ακάθιστοι στην εκκλησία της «Παναγίας των Βλαχερνών». Τότε, κατά την παράδοση, όρθιο το πλήθος ψάλλοντας τον «Ακάθιστο ύμνο» που γράφτηκε εκείνη τη νύχτα. ‘Όμως, μάλλον, δεν είναι αλήθεια, ούτε είναι γνωστό από ποιον γράφτηκε. Περισσότερες πληροφορίες θα βρούμε στην  wikipedia, ekklisiaonline.gr, schooltime.gr και στο Ορθόδοξος συναξαριστής.  Τη μουσική του ύμνου «Τη Υπερμάχω» ακούμε στο  orthodoxoiorizontes, ενώ ένα ιστορικό του Ακαθίστου ύμνου παρακολουθούμε στο βίντεο 

      Ολόκληρο το κείμενο της λειτουργίας θα το βρούμε στο romiosini.org.gr, ενώ όλη την εκκλησιαστική ακολουθία μπορούμε να παρακολουθήσουμε στο βίντεο. 

       Το απόγευμα, λοιπόν, συντονιζόμαστε στα τηλεοπτικά κανάλια που –ειδικά για φέτος- θα μεταδώσουν τη λειτουργία του Ακαθίστου Ύμνου.

Ένα βιολοντσέλο στην παραδοσιακή μουσική

     Η "οικογένεια του βιολιού" είναι μια οικογένεια εγχόρδων οργάνων που παίζονται  με δοξάρι.        Τα μέλη της είναι το βιολί (που αν και είναι το μικρότερο, είναι ο αρχηγός της οικογένειας, χάρις στον γλυκύτατο ήχο του), η βιόλα. το βιολοντσέλο και το κοντραμπάσο.           Στη διπλανή εικόνα βλέπουμε τη διαφορά μεγέθους τους, που επηρεάζει και το ύψος του ήχου που παράγουν: όσο πιο μικρό είναι ένα όργανο σε διαστάσεις, τόσο πιο λεπτός είναι ο ήχος του και αντίστροφα.      

    Στη χώρα μας, από τα μέλη αυτής της μουσικής οικογένειας, λιγότερο γνωστό είναι το βιολοντσέλο, αφού δεν χρησιμοποιείται σε κάποια είδη μουσικής, όπως η λαϊκή και παραδοσιακή (δημοτική). Όμως ο βιολοντσελίστας Αλέξανδρος Μποτίνης, αποδεικνύει ότι αυτό το όργανο μπορεί να "δέσει" με τη μουσική μας παράδοση, ερμηνεύοντας μοναδικά το γνωστό τραγούδι "Μήλο μου κόκκινο"

J. Gutenberg: ο "Πατέρας της τυπογραφίας"

   Με το παραπάνω σχέδιο "doodle", τιμά σήμερα η εταιρεία Google τον Γερμανό τυπογράφο και εκδότη J. Gutenberg: τον "Πατέρα της τυπογραφίας".  Αν και δεν είναι γνωστά πολλά πράγματα για τη ζωή του, ο "Γουτεμβέργιος" (όπως συνηθίζουμε να τον λέμε στα Ελληνικά) γεννήθηκε γύρω στο 1400 στο Μάιντς της Γερμανίας και ασχολήθηκε με τη μεταλλουργία και το εμπόριο χρυσού. Πριν τα τέλη της δεκαετίας του 1430, άρχισε να αναπτύσσει μια μηχανική μέθοδο εκτύπωσης κειμένου και τέλος το 1455 κατορθώνει να τυπώσει ένα ολοκληρωμένο βιβλίο τυπωμένο και στις δύο πλευρές χαρτιού (πρόκειται για τη γνωστή "Βίβλο"). 

     Όπως διαβάζουμε στο https://www.cnn.gr/kosmos/story/262014/goytemvergios-to-doodle-tis-google-thymatai-ton-patera-tis-typografias και στο  https://www.bizdim.gr/index.php/tehnologiaektyposeon/thebook/30-gutemberg, η Βίβλος του Γουτεμβέργιου, το πρώτο βιβλίο μαζικής παραγωγής, θεωρείται από πολλούς ως το καλύτερο και τελειότερο τεχνικά βιβλίο που τυπώθηκε ποτέ.

Γράφοντας νότες με το "MuseScore"

     Πριν λίγο καιρό γνωρίσαμε το πρόγραμμα που μας βοηθάει να γράψουμε μουσική στον υπολογιστή με το TuxGuitar.
    Σήμερα, λοιπόν, θα δοκιμάσουμε ακόμα ένα μουσικό πρόγραμμα, με το οποίο μπορούμε να γράψουμε νότες στον υπολογιστή και στη συνέχεια να ακούσουμε αυτό που γράψαμε, ή να το τυπώσουμε.

     Το "MuseScore", που προτείνω να γνωρίσουμε, δεν είναι απλά ελεύθερο (δωρεάν) πρόγραμμα.  Είναι ένα πολύ καλό πρόγραμμα στο είδος του (δεν έχει να ζηλέψει τίποτε από τα ακριβά επαγγελματικά προγράμματα που συνήθως χρησιμοποιώ). Επιπλέον, έχει ελληνικό μενού εντολών!

  Θα το βρούμε στη σελίδα: https://musescore.org/el/download/musescore.msi
Επιλέξτε το λειτουργικό σας σύστημα (Windows, Mac OS, Linux/Ubuntu) και αφού ολοκληρωθεί το κατέβασμα (όταν ο υπολογιστής σας ρωτήσει εάν δέχεστε να ανοίξει το αρχείο, δεχθείτε άφοβα τη λήψη του), πατήστε "εγκατάσταση" και... ένας υπέροχος ηλεκτρονικός μουσικός κόσμος είναι διαθέσιμος για σας.

        Μερικά βασικά πράγματα για να το δουλέψετε:
        1. Επιλέξτε τα όργανα, για τα οποία θέλετε να γράψετε τη μουσική σας
        2. Επιλέξτε κλίμακα και μέτρο (αν κάποιος έχει απορία, ας με ρωτήσει)

        3. Αρχίστε να γράφετε τις νότες: επιλέγετε διάρκεια νότας (μισό, ολόκληρο, τέταρτο κλπ).

      4. Για το όνομα (ντο, ρε μι κλπ) θέλει λίγη προσοχή: για να βάλουμε τις νότες, πατάμε τα πλήκτρα-γράμματα του υπολογιστή που αντιστοιχούν ως εξής:

c - Ντο,  d - Ρε , e - Μι,  f - Φα, g - Σολ, a - Λα, b - Σι

     Μόλις ολοκληρώστε αυτό που γράψατε, έρχεται η "μαγική στιγμή" όπου πατώντας το "play" ακούτε αυτό που γράψατε. Στη συνέχεια, μπορείτε να το τυπώσετε, να το αποθηκεύσετε και να το μοιραστείτε με τα άλλα μέλη της ομάδας μας. 
     Μπορείτε να γράψτε ένα τραγούδι που έχετε έτοιμο σε κάποιο βιβλίο ή δοκιμάστε τις δυνάμεις σας στη σύνθεση! Αυτό το τελευταίο, θα με γεμίσει χαρά και θα είναι για μένα η πιο μεγάλη επιτυχία αυτής της χρονιάς.
    Ακόμη, στο https://musescore.com/sheetmusic θα βρούμε μια "βιβλιοθήκη" από έτοιμα μουσικά κομμάτια για διάφορα όργανα. Εκεί μάλιστα θα βρείτε και ένα τραγούδι που σας έγραψα, για να δείτε πως δουλεύουμε το πρόγραμμα. Είναι το γνωστό αποκριάτικο τραγούδι "Ο Χαραλάμπης" και θα το βρούμε στη θέση: https://musescore.com/user/7732731/scores/1778916 της "βιβλιοθήκης".

     

     Περιμένω με λαχτάρα να ακούσω τις ΔΙΚΕΣ ΣΑΣ μουσικές.

    

     Γράψτε μουσική ! χάρις στην τεχνολογία δεν είναι δύσκολο...Είναι μαγεία!

151 χρόνια από την ίδρυση του Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης

    Τη συμπλήρωση 151 χρόνων από την ίδρυση του "Μητροπολιτικού Μουσείου Τέχνης (The Metropolitan Museum of Art‎) της Νέας Υόρκης, τιμά η υπηρεσία Google αφιερώνοντας το σημερινό της doodle:

    Το Μητροπολιτικό Μουσείο Τέχνης της Νέας Υόρκης ("The Met") ένα από τα μεγαλύτερα και σημαντικότερα μουσεία τέχνης του κόσμου, ιδρύθηκε το 1872 και βρίσκεται στη γνωστή "5η Λεωφόρο" της αμερικανικής μεγαλούπολης, στο Μανχάταν. Στις συλλογές του περιλαμβάνονται περισσότερα από δύο εκατομμύρια έργα τέχνης, προερχόμενα από διάφορες ιστορικές εποχές και χώρες. 

     Περισσότερες πληροφορίες, στο: https://www.naftemporiki.gr/story/1713604/151i-epeteios-gia-to-mitropolitiko-mouseio-texnis-tis-neas-yorkis και   https://www.in.gr/2021/04/13/culture/texni/met-151-xronia-stin-ypiresia-tis-texnis/

Γράφουμε με τον υπολογιστή μουσική για κιθάρα

  Αγαπητοί φίλοι,
  Παλαιότερα γνωρίσαμε  το "πρόγραμμα ζωγραφικής για παιδιά" Tux Paint.  Αν δεν το θυμάστε, πρόκειται για ένα καλοσχεδιασμένο και ελεύθερο (δωρεάν) λογισμικό σχεδίασης "ανοιχτού κώδικα".  Μπορείτε να το δοκιμάστε κατεβάζοντάς το από το: http://www.tuxpaint.org/ - πατήστε "Λήψη".

  Σήμερα, λοιπόν, ας γνωρίσουμε το Tux Guitar. Είναι ένα ελεύθερο -όπως και το προηγούμενο- πρόγραμμα μουσικής γραφής. Με αυτό, γράφουμε τις νότες ενός τραγουδιού και στη συνέχεια πατάμε το "Play" (το τρίγωνο κουτί στη δεύτερη αριστερή άκρη των κουμπιών-εντολών ή πατήστε "Space-Bar") και τότε ακούμε ό,τι έχουμε γράψει!!!      Το πρόγραμμα θα το βρείτε στο:

http://sourceforge.net/projects/tuxguitar/files/TuxGuitar/TuxGuitar-1.2/tuxguitar-1.2-windows-x86-jet.exe/download    https://www.dwrean.net/2013/01/tuxguitar-12.html

      Ο υπολογιστής σας -για λόγους ασφάλειας- θα σας ρωτήσει αν πράγματι θέλετε να κατεβάσετε το πρόγραμμα. Δεχθείτε το κατέβασμα ("AGREE and PROCEED") και στη συνέχεια, αφού κατεβεί το πρόγραμμα εγκατάστασης ("tuxguitar-1.2-windows-x86-jet"), ανοίξτε το  (πατήστε "ΝΑΙ", για να ξεκινήσει η εγκατάσταση).

      Για να γράψουμε τη μουσική μας, επιλέγουμε μια νότα (Μισό, Τέταρτο, Όγδοο κλπ) και πατάμε ένα πλήκτρο του πιάνου ή μια χορδή της κιθάρας που εμφανίζονται στην οθόνη. Αν πατήσουμε και δεύτερη νότα, οι δύο νότες θα γραφούν ως συγχορδία (παίζονται μαζί). Για να προχωρήσουμε σε επόμενη νότα, πατάμε -με το ποντίκι- μια παρακάτω θέση του πενταγράμμου, εκεί που θέλουμε να γράψουμε.

      Επειδή το πρόγραμμα ξεκινά δίνοντάς μας ένα μόνο μουσικό μέτρο, μπορούμε να προσθέσουμε όσα μουσικά μέτρα θέλουμε: ανοίγουμε το κουμπί "Measure" (από τη γραμμή εργαλείων) και πατάμε "Add Measure", συμπληρώνοντας τον αριθμό των μέτρων που θέλουμε. 

      Βέβαια, δεν είναι εύκολο να σας δώσω εδώ όλες τις οδηγίες για το πώς θα γράψετε ένα ολοκληρωμένο τραγούδι.  Μπορείτε, όμως, να πειραματιστείτε μόνοι σας και στη συνέχεια, είμαι στη διάθεσή σας για να λύσουμε όποιες απορίες έχετε.

     Ακόμη κι αν δεν ασχολείστε με κάποιο όργανο, το πρόγραμμα θα σας δώσει την ευκαιρία να "παίξτε" με τις νότες και να δοκιμάστε τις δυνάμεις σας στη... Μουσική Σύνθεση! 

        Εύχομαι να το βρείτε ενδιαφέρον.           

Ρablo Picasso: ο καλλιτέχνης που ζωγράφισε τον πόλεμο, για να υμνήσει την ειρήνη

Στις 8 Απριλίου 1973 έφυγε από τη ζωή ο διασημότερος και πιο ακριβοπληρωμένος ζωγράφος του 20ου αι.: ο Ισπανός Pablo Ruiz Picasso (1881-1973).

    Το "πλήρες" όνομά του ήταν (πάρτε βαθιά ανάσα): Pablo Diego José Francisco de Paula Juan Nepomuceno María de los Remedios Cipriano de la Santísima Trinidad Ruiz y Picasso.   Δεν ξέρω αν το... κουβαλούσε μαζί του κάθε μέρα ή άφηνε το μισό στο σπίτι, πάντως όταν λέμε ότι "αυτός δεν ξέρει ούτε το όνομά του να γράψει", μάλλον κάτι τέτοιο πρέπει να είναι...

    Από μικρός έδειξε το ιδιαίτερο ταλέντο του στη ζωγραφική, η δε οικογένειά του τον βοήθησε να το καλλιεργήσει, αφού ο πατέρας του (Don José Ruiz y Blasco) ήταν καθηγητής στη Σχολή Καλών Τεχνών.

    Πειραματίστηκε με διάφορους τρόπους ζωγραφικής και γλυπτικής, το δε "επαναστατικό" έργο του χαρακτηρίζεται από μια προσπάθεια να ξεφύγει από τον καθιερωμένο τρόπο απεικόνισης, που χρησιμοποιούσαν μέχρι τότε οι καλλιτέχνες. Δεν τον ενδιαφέρει να αποδώσει όσο γίνεται πιο φυσικά και πιστά αυτά που βλέπει, όπως έκαναν οι Νατουραλιστές και Ρεαλιστές (Natural=φυσικό, Real=πραγματικό).

    Προχωρά πίσω από την επιφανειακή όψη των πραγμάτων. Τα βλέπει από πολλές οπτικές γωνίες και "σπάζοντάς" τα, τα αναλύει σε γεωμετρικά σχήματα, για να τα ξανασυνθέσει σε μια νέα "αφηρημένη" μορφή. Η τεχνοτροπία αυτή ονομάζεται Κυβισμός και πρωτοεμφανίζεται το

1906 στα έργα του Picasso και του φίλου του, Georges Braque (Ζώρζ Μπράκ).

    Ας δούμε δύο έργα του Picasso, για να καταλάβουμε την τεχνοτροπία του Κυβισμού: "Οι δεσποινίδες της Αβινιόν" (Les Demoiselles d'Avignοn, 1907) και την "Κιθάρα" (Guitar, 1912). 

    (Δεν ξέρω αν ο κιθαρίστας έπαιζε τόσο άσχημα ώστε ο Picasso αναγκάστηκε να του σπάσει την κιθάρα ή απλά τη έφτιαξε έτσι, ακολουθώντας τον Κυβισμό...)

    Πάντως το πιο διάσημο έργο του ζωγράφου -με το οποίο εκπροσώπησε τη χώρα του στη Διεθνή Έκθεση του Παρισιού το 1937- είναι η  "Guernica" ("Γκερνίκα"). Σημειώνω πως το όνομα στα ελληνικά συνηθίζεται να αποδίδεται λανθασμένα ως "Γκουέρνικα").

    Στις 26 Απριλίου 1937 και κατά τη διάρκεια του ισπανικού εμφυλίου πολέμου, η πόλη Guernica -στην βόρεια περιοχή των Βάσκων- βομβαρδίστηκε ανελέητα από τη Γερμανική πολεμική αεροπορία, η οποία βοηθούσε τον Ισπανό δικτάτορα Φράνκο.  Επί δυόμιση ώρες, 20 γερμανικά μαχητικά αεροπλάνα της "Λουφτφάβε", μαζί με 3 ιταλικά (που είχε στείλει ο Μουσολίνι για να υποστηρίξει τον "φίλο"¨του, Φράνκο) βομβάρδιζαν αλύπητα κι άνανδρα μια ανοχύρωτη πόλη αμάχων κατοίκων. Εκείνο το απόγευμα θα άφηνε πίσω μόνο ερείπια, 1678 νεκρούς και 889 τραυματίες (φωτ: http://galleryhip.com/guernica-bombing.html)

   Συγκλονισμένος απ΄αυτήν την είδηση, ο Picasso φιλοτεχνεί έναν πίνακα γιγαντιαίων διαστάσεων (3,5 μ. ύψος - 7,8 μ. πλάτος) για να περιγράψει την απανθρωπιά και τη βιαιότητα του πολέμου, που μετατρέπει σε μια άμορφη μάζα ανθρώπους, ζώα, και κτίρια. Παντού διαμελισμένα πτώματα, παραμορφωμένα πρόσωπα, φρίκη κι απόγνωση! 

Ο Picasso αν και λάτρευε τα χρώματα, εδώ χρησιμοποιεί μόνο γκρι, άσπρο και μαύρο (ποιό άλλο χρώμα θα μπορούσε να περιγράψει πιο καλά τον παραλογισμό του πολέμου;)

 
   Λέγεται ότι ο Γερμανός πρέσβης επισκέφτηκε το εργαστήριο του καλλιτέχνη στο Παρίσι (όπου έμεινε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του) και όταν αντίκρισε ένα αντίγραφο του πίνακα, ρώτησε τον Picasso: «Δικό σας είναι αυτό το έργο;» κι εκείνος του απάντησε «Όχι, δικό σας!», εννοώντας το φρικιαστικό έργο του πολέμου.

 Ο Picasso το 1951 θα απεικονίσει ξανά ένα παρόμοιο θέμα: τη "Σφαγή της Κορέας".     Η "Guernica", πάντως, την οποία μπορεί κάποιος να θαυμάσει στο Εθνικό Μουσείο "Βασίλισσα Σοφία" της Μαδρίτης, θα παραμείνει στην ιστορία ως ο πιο γνωστός πίνακας του Picasso και ένα από τα γνωστότερα αντιπολεμικά σύμβολα.